$type=carousel$cols=3

Kolon Boyutlarinin Belirlenmesi - Pratik Yöntem

PAYLAŞ:

İdeal kolon boyutları ne olmalıdır? Betonarme yapılarda; inşaat mühendisliği öğrencilerinin, yeni mezun inşaat mühendislerinin, müteahhitlerin, mi...

Kolon Boyutlarının Belirlenmesi - Pratik Yöntem
 İdeal kolon boyutları ne olmalıdır? Betonarme yapılarda; inşaat mühendisliği öğrencilerinin, yeni mezun inşaat mühendislerinin, müteahhitlerin, mimarların, teknikerlerin ve hatta daire satın almak isteyen vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de binalardaki kolon boyutlarının yeterli olup olmadığı konusudur. Gelin bu konuyu "Zeki Aydın Hipotezi" ile inceleyelim.

Öncelikle yazıma şunu belirterek başlamak istiyorum. Bu yazıda anlatacağım kolon boyutlarının belirlenmesi hakkındaki pratik yöntem, basitleştirilmiş ön boyutlandırma çalışmasıdır. Dolayısıyla Sta4cad, Idecad ya da Prota gibi statik analiz programlarıyla yapılan hesaplar gibi kesin değildir. Sadece fikir vermesi amacıyla kullanılabilir. 

Statik analiz programlarıyla yapılan hesapların ardından; ön boyutlandırmadaki kolon boyutları büyüyebilir veya küçülebilir. Statik analiz programlarıyla hazırlanmamış hiçbir projenin uygulanması doğru değildir.

Kolon boyutları nasıl belirlenir?

İnşaat mühendisliğinde çoğu zaman tek parametre yoktur. Kolon boyutunu belirlerken mimari faktörleri, binanın kullanım amacını, binanın bulunduğu lokasyonu, kiriş sürekliliğini ve binanın depreme karşı göstereceği performansı göz önünde bulundurmak zorunda kalırız.

Binanın lokasyonu neden önemli dediğinizi duyar gibiyim. Evet, binanın lokasyonu oldukça önemlidir. Özellikle de İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerde. Çünkü bu iki büyük şehirde terör eylemleri çok sık olur ve projenizin konumu ana arterde ise kolon boyutlarını belirlerken bunu dahi göz önünde bulundurursunuz.

oklahama city'de 1995 yılındaki terör eylemi
Oklahama City'de yaşanan 1995 yılındaki kanlı terör eyleminde hasar gören bir bina

Zaman zaman kiriş sürekliliğini korumak için kolon boyutlarını büyütmek zorunda kalabilirsiniz. Zemin gerilmesini aşırı zorlayan bir nokta tespit ettiğinizde de zaman zaman o noktadaki kolon boyutunu küçültmek daha mantıklı bir çözüm olabilir.

Ve tabi ki deprem tesirlerini göz önüne alarak, güvenli bir tasarım yapmanız gerekir.

TBDY 2018'e göre minimum kolon boyutları nedir?

TBDY 2018'e göre minimum kolon koyutları 30cm x 30cm olmalıdır. Rahmetli Profesör Doktor Ahmet Topçu ise en az 30cm x 40cm kolon boyutlarını önermiştir. Ancak tabi ki binanızın tasarımına göre, kat sayısına göre bu boyutlara sizin karar vermeniz gerekir.

Örneğin şu soruları pek çok kez duydum. 8 katlı bir binada minimum kolon boyutları ne olmalıdır? Ya da altı katlı binada kaça kaç kolon tasarlamam gerekir?

Binanız kaç katlı olursa olsun, mutlaka statik analiz programları ile binanızı analiz etmelisiniz. Ancak tabi ki statik analiz programlarında modelleme yaparken hepimiz öncelikle, ön boyutlarımızı programa tanımlıyoruz. Peki bu kolonların ön tasarım boyutlarını nasıl belirleriz?

Kolon boyutlarının belirlenmesi - Zeki Aydın Hipotezi

Kolon boyutlarının belirlenmesi hakkında pratik yönteme (Zeki Aydın hipotezi) başlamadan önce, çok sık karıştırılan bir konuya değinmek istiyorum. Yani binanın statik olarak kaç katlı olduğu konusuna. Çoğunlukla imarda görünen kat sayısı, binanın kat sayısı zannedilir. 

Ancak bu statik açıdan hatalıdır. Statik açıdan binanın kaç katlı olduğunu değerlendirecek olursak, bodrum kat gibi, asma kat gibi, çatı katı gibi alanları da hesaba katmamız gerekir. Yani özetle bu hesapta kullanacağımız kat sayısı: statik açıdan hesaba katılan kat sayısıdır. Daha basit bir tabirle, binada bulunan döşeme sayısı kadar kat vardır.
statik olarak binanın kaç katlı olduğunu tespit etmek
Örneğin yukarıda görünen bina 6 katlıdır. Ancak bodrum katı sayılmadığı için dışarıdan bakan biri burayı 5 katlı görecektir. Ancak biz bu hesapta 6 kat olarak değerlendireceğiz. Bu binada asma kat gibi, çatı katı gibi ekstra betonarme döşemeler olsaydı, onları da hesaba katacaktık.

Üstte üç boyutlu görseli bulunan binanın kalıp planından bir bölümü paylaşıyorum.
Üstte üç boyutlu görseli bulunan binanın kat planından bir kesiti paylaşıyorum.
Üstteki kalıp planı binanın tam orta bölgesinden alınmış bir kalıp planı. Şimdi kolon boyutları nasıl belirlenir sorusunun cevabına gelelim. Öncelikle akstan aksa, döşemeyi ortadan ortaya kesecek şekilde kılavuz çizgileri atmanız gerekir. Yani her bir döşemeyi dörde bölecek şekilde kılavuz çizgileri atacaksınız. Atılan kılavuz çizgilerini farklı renkte boyayarak aşağıya bir görsel daha ekliyorum
Kolon Boyutlarının Belirlenmesi - Pratik Yöntem

Üstteki görselde görüldüğü gibi, kılavuz çizgilerimiz sayesinde her bir kolonun hitap ettiği alan, yani taşıdığı alan ortaya çıktı. Örneğin tam ortadaki S219 kolonu, etrafındaki D210, D211, D218 ve D219 döşemelerinden yük aldı. Oradaki kirişlerin de yükünü aldı ve ortaya bir dikdörtgen çıktı. Kırmızı renk ile gösterilen alan, S219 kolonunun taşıdığı alan.

S227 kolonuna bakalım. Yeşil ile boyadığım sağdaki bölge. Etrafındaki D219, D220, D227 ve D228 döşemelerinden  ve kirişlerden yük almış. Şimdi tek yapmamız gereken bu alanların kaç metrekare olduğunu bulmak. Bunun için de her bir renkli dörtgenin enini ve boyunu çarpmamız gerekiyor.

Not: Her bir kolonun taşıyacağı kılavuz çizgilerimizi çekip, alanları belirledikten sonra açıkta kalan hiçbir alan kalmaması gerekiyor.

Kolon boyutları nasıl belirlenir?

Geldik hesap bölümüne. Örneğin boyalı alanın 20 m² olduğunu ölçtük diyelim. Yapmamız gereken hesap oldukça basit.

Tasarım betonunuz C30 ise;
Kolonun Taşıdığı Alan (m²) x Binanın kat sayısı x 20 = Kolonun kesit alanı (cm²)
Tasarım betonunuz C25 ise;
Kolonun Taşıdığı Alan (m²) x Binanın kat sayısı x 24 = Kolonun kesit alanı (cm²)

Yani diyelim ki kolonunuz 15 metrekare alanı taşıyor. Projenizin beton sınıfı da C30. Bu durumda kullanmanız gereken kolon ön tasarımı boyutları;
15 x 6 kat x 20 = 1800 cm²

Bu da yaklaşık olarak 40 cm x 45cm kolon veya 35 x 55 cm kolon veya 30 x 60 cm kolon anlamına gelir.

Peki aynı açıklıkta proje sınıfınız C25 olsaydı kolon ön tasarımı boyutlarınız ne olmalıydı? Hemen hesaplayalım;
15 x 6 x 24 = 2160 cm²

Bu da kolonlarınızın 45 cm x 50 cm veya 40cm x 55 cm veya 35 cm x 65 cm veya 30 cm x 75 cm olarak ön boyutlandırılması anlamına geliyor.

Buradaki altın kural ise, kirişlerin muhakkak kolona ortasından bağlanması olacak. Yani kiriş sağ yanağa sıfır veya sol yanağa sıfır bağlanmayacak. 50x50 cm boyutlarında bir kolon varsa ve 30 cm genişliğinde bir kirişiniz varsa; kiriş kolona tam ortadan bağlanacak ve kenarlarda onar cm kolon payı kalmış olacak.

Kabuller, ihmaller, detaylar ve dahası

Bir binanın ortalama ağırlığının metrekarede 1,3 ton olduğunu bir başka makalemde kaleme almıştım. Bu yöntemde döşemeden aktarılan, kirişten gelen, duvar yükünden gelen tasarım yükleri onlarca projede hesaplanmış ve idealize edilmiştir.

Döşemeden kirişe yük aktarımı için döşemenin köşelerinden 45 derecelik açıyla çizgilerimizi çekeriz. Bu yük aktarımının kolonlara hitap eden bölümü içinse, yukarıdaki pratik yöntemi kullanabilirsiniz. Kirişlerin sürekli olduğu, saplama kirişlerin olmadığı ideal tasarımlarda bu yöntem oldukça kullanışlıdır.

Örneğimizde kullandığımız 15 metrekareye yakından bakalım.
15 metrekare x 6 kat x 1.3 ton / m² = 117 ton
Şimdi de üstte seçtiğimiz kolonun boyutlarına bir bakalım.
40 cm x 45 cm x 0,2 ton / cm² = 360 ton (0,2 ton / cm² = 20 N/mm²'dir. Yani C30 betonun 1.5 güvenlik katsayısına bölünmüş hali.)
Bu aşamada güvenlik katsayısını asgari 3 olarak kullanacağız. 360 ton / 117 ton = 3,07 güvenlik katsayısı

Özetle bu yöntemde birçok tasarım yükü idealize edilmiştir. Kolonun içindeki demir donatının kapasitesi ihmal edilmiştir. Sadece kolonun ön boyutlandırması için kullanılması uygundur. 

YORUMLAR

Ad

12 ada,1,17 Ağustos,2,1santiye1sef,1,6306,3,ahmet kaya,1,aizanoi,2,alçı,2,alçıpan,1,altın,1,alüminyum,1,amorti,1,analiz,3,android,1,antik,2,apart,1,arsa,4,arsa payı,2,asansör,1,atiye,1,autocad,2,b99,1,bahçe,1,bal,1,başarı,1,bel,1,belcim,1,belediye,2,belgesel,35,benzer,1,beren saat,1,besin,1,beton,7,betonarme kutu menfez,1,beyan,1,bilgin,1,bilim,3,bina,6,bio,3,bizans,1,body,1,bojack,1,borsa,1,boya,1,bozoklu,1,building,1,burulma çatlağı,1,büyüklük,1,cambly,1,cep,1,cephe,1,coronavirüs,1,covid,1,culvert box,5,çağlar,1,çatı,3,çatlak,8,çavdarhisar örencik sulaması,1,çekiliş,1,çelik,1,çelik sıva,2,çini,1,çitgöl,1,çorumlu,1,çöp,1,daire,1,daireler,1,deep soil mix,3,değer,1,demir,2,denetim,2,deprem,10,derz,1,Devam Eden Projeler,1,devlet,1,devlet su işleri,2,dil,1,dilatasyon,1,dilekçe,1,diploma,1,disenchantment,1,diyet,1,dizi,3,dolar,1,donatı,1,dor,1,doviz,1,dozer,1,döşeme,2,dua,1,duman,1,duvar,1,dükkan,1,earthquake,1,egitim,11,eğik,1,eğilme çatlağı,1,elektrik,2,elektronik,1,emlak,4,emlakçı,1,en iyi,2,enerji yalıtımı,1,english,1,english central,1,erteleme,1,etüt,1,evrak,3,eyvan nedir,1,faiz,1,fatih,1,felix,1,fenerbahçe,1,film,1,firma,1,fitness,1,fiyat,1,fm 2020,1,fm 2020 mobil,1,fm2020,1,football,1,forklift,1,fotoğraflı staj defteri,1,futbol,1,galicya cephesi,1,galicya cephesi haritada nerede,1,galicya cephesi nedenleri ve sonuclari,1,gaybiefendi,1,gayrimenkul,1,gazete,1,geceleri uyuyamıyorum sıkıntı basıyor,1,gelişim,1,genç,1,germiyan mimarisi,1,germiyanogullari,2,gevrekseydi taşkın koruma inşaatı,1,gezi,1,gıda,1,gloria jean's coffees,1,good place,1,goodreads,1,google,1,göbek,1,göbeklitepe,1,gövde,1,grobeton,1,güney,1,güvenlik,1,haber,6,haçlı,1,hafriyat,1,hakan altun,1,hakan muhafız,1,haluk levent,1,hani bekleycektin,1,harç,1,hayal,1,hazır ofis stajı,1,hedef,2,hekimoğlu,1,hızlı,1,hikayesi,1,hilton oteli,1,himym,1,ısı yalıtımı,1,İbrahim Çavuş,1,ihale,1,ilan,5,imdb,3,imo,1,imza,1,inceleme,1,ingilizce,3,insaat,1,İnşaat,115,inşaat firması,1,ion,1,iskan,2,istanbul depremi,1,iş,1,iş bitirme,1,iş güvenliği,2,işler,1,işleri,1,italya,1,iyileştirme,2,izin,1,jcb,1,jeoloji,1,jet grout,3,joao felix,1,joao felix kimdir,1,kademe,1,kafe,1,kahve,1,kalıp,2,kalıp planı,1,kamyon,2,kanal hisarcık,1,kandilli,1,kanun,1,kapatma,1,kapı,2,karakür,1,karar,1,karayolları satıl daireler,1,kariyer,1,kat,1,kat irtifakı,1,kavsara nedir,1,kazı,1,kenan doğulu,1,kent,2,kentsel,2,kentsel dönüşüm,6,kepçe,2,kesme çatlağı,1,kısa,1,kısa kiriş,1,kıyamam sana hikayesi,1,kilo,1,kimlik,1,kiremit,1,kiremit aktarma,1,kiriş,5,kişisel,1,kitap,3,kolon,7,kombi,1,kompozit,1,konsol,1,konuşarak öğren,1,konut,3,korint,1,koronavirüs,4,korozyon çatlağı,2,köprü,1,kredi,1,kultur,34,kumari koyu,1,kupon arsa,1,kutlamak,1,kutu menfez,4,kutu menfez donatı projesi,2,kutu menfez excel,2,kutu menfez hesabı excel,2,kutu menfez programı,1,kutu menfez projesi,1,kütahya,8,kütahya inşaat,10,kütahya inşaat malzemeleri satıcıları,4,kütahya kentpark,1,kütahya mecidiye,1,kütahya satılık daireler,6,laleli palas apartmanı,1,laminant,1,leman sam,1,liste,2,maaş,3,magnitud,1,makine,1,maliyet,1,manager,1,mansart,1,mantolama,1,marmara depremi,1,marmara depreminde hasar görmüş yapının kalıp planı,1,marmara earthquake,1,mehmet,1,mehmet günsur,1,mekan,1,mekanik,1,membran,1,menfez hesaplama programı,1,mercalli,1,merdiven,1,mermer,1,metraj,3,meydan mahallesi,1,meydan mahallesi satılık daire,1,milattan önce bilim,1,Milattan Önce Bilim Nasıldı?,1,mimar,4,mimari,3,minare,1,mobil,1,mobile,1,modern odunpazarı evleri,1,motivasyon,1,mr. toms coffee,1,mukarnas,1,mukarnas nasıl yapılır,1,mukarnas nedir,1,mukarnas pdf,1,mukarnas viki,1,muqarnas,1,muqarnas journal,1,murat,1,murat dağı,1,muzik,1,mühendis,3,müteahhit,2,müze,1,müzik,1,nakliye,1,naşa,1,nedir,1,netflix,3,noter,3,ofis,1,olan,1,ortak,1,osmanlı,4,osmanlı devleti galicya cephesine neden girdi,1,osmanlı mimarisi,1,otopark,3,ottoman,1,ottoman rising,1,oyun,1,oyuncak,1,oyuncu,1,öğretmen,1,örnek,1,örnek büro stajı defteri,1,örnek ofis staj defteri,1,özdemir apartmanı özel konut projesi,1,özel,1,özel sektör,1,p3000,1,pandantif nedir,1,para,1,park palas apartmanı,1,parke,1,pasif ev,1,pay,2,pencere,2,perde,3,pratik,1,proje,3,protokol,1,puan,1,pvc,2,pvc membran,1,radye,2,render,1,resimli staj defteri,1,resmi,1,restoran,1,richter,1,rise,1,rising,1,riskli yapı,2,roms coffee,1,röleve,1,rötre çatlağı,1,ruhsat,2,rusça,1,sağlık,1,sakarya,1,sanat,3,sap2000,5,sarkilar,1,saten alçı,1,satılık,1,satılık apart,1,satılık daire,2,satılık daireler,2,satılık dükkan,1,satış,1,satilik daire,1,segregasyon,1,sepev,1,seramik,1,servi mahallesi,1,sevgi yolu,1,sıtkı olçar,1,sıva,4,sıva çatlağı,1,simav,1,simulatör,1,simülasyon,1,sinema,1,sinerji cam,1,sistem,1,slider,4,sondaj,1,sosyal,6,sözleşme,3,spor,4,Sta4cad,6,stadyum,1,staj defteri,1,statik,9,statik analiz,6,su,1,su yalıtımı,3,sultan,1,sünek,1,sütun,1,şanlıurfa,1,şantiye,8,şantiye şefi,1,şap,1,şarkı,1,şebnem,1,şebnem ferah,1,şef,1,şiddet,1,takvimlerin bulunması,1,Tamamlanan Kamu Projeleri,2,Tamamlanan Projeler,8,tapınak,1,tapu,3,tapu kaydı,1,tarih,2,tasarruflu evler,1,taş kolon,1,taşıyıcı,1,taşıyıcı sistem çatlakları,2,taşkın koruma,1,tavsiye,1,tbdy2018,3,tdy2007,1,tebliğ,1,tek hücreli kutu menfez hesabı,1,tekerlekli arabalar,1,teknik,1,tekniker,1,Teknoloji,5,temel,1,teminat,1,teneke,1,teras,2,tesisat,2,test,1,tır,1,tiyatro,2,toplantı,1,trafik,1,tretuvar,1,ts498,1,ts500,2,tuğla,2,ulucami,1,uyku getiren şarkılar,1,uyku getiren yiyecekler,1,uykusuzluğa iyi gelen bitkiler,1,uyumak için ne yapmalı,1,uyuyamıyorum ne yapmalıyım,1,vekalet,1,vekaletname,1,vibratör,1,vinç,1,wonderkids,1,yabancı,2,yabancı dil,2,yağmur oluğu,1,yalıtımı,1,yapı,3,yasak,1,yatırım,2,yatırımcı,1,yay atamasi ve mesnet kosullari,1,yazar,1,yazının icatı,1,yemek,1,yerden ısıtma,2,yetenek,1,yıkım,3,yıkım ruhsatı,2,yol,1,yorum,1,yönetmelik,3,yönetmen,1,yöntem,1,yunanistan,1,yunus emre mahallesi özel konut inşaatı,1,yük kombinasyonları,1,yüklenici,1,yükleri n tanımlanması,1,yüksek kiriş,1,zayıflama,1,zekai celep,1,zemin,5,zemin iyileştirme,3,zeus,1,zirve,1,
ltr
item
İnşaat Mühendisi Emirhan Aydın: Kolon Boyutlarinin Belirlenmesi - Pratik Yöntem
Kolon Boyutlarinin Belirlenmesi - Pratik Yöntem
İdeal kolon boyutları ne olmalıdır? Betonarme yapılarda; inşaat mühendisliği öğrencilerinin, yeni mezun inşaat mühendislerinin, müteahhitlerin, mi...
https://1.bp.blogspot.com/-FQFI-TTnroc/YKqV8bDnUhI/AAAAAAAAIIY/o6rWCF1KoUM32i_HUK_TA6UhG8NrXXRcACLcBGAsYHQ/w640-h498/Kolon%2BBoyutlar%25C4%25B1n%25C4%25B1n%2BBelirlenmesi%2B-%2BPratik%2BY%25C3%25B6ntem.webp
https://1.bp.blogspot.com/-FQFI-TTnroc/YKqV8bDnUhI/AAAAAAAAIIY/o6rWCF1KoUM32i_HUK_TA6UhG8NrXXRcACLcBGAsYHQ/s72-w640-c-h498/Kolon%2BBoyutlar%25C4%25B1n%25C4%25B1n%2BBelirlenmesi%2B-%2BPratik%2BY%25C3%25B6ntem.webp
İnşaat Mühendisi Emirhan Aydın
https://www.emirhanaydin.com.tr/2021/05/kolon-boyutlarinin-belirlenmesi-pratik.html
https://www.emirhanaydin.com.tr/
https://www.emirhanaydin.com.tr/
https://www.emirhanaydin.com.tr/2021/05/kolon-boyutlarinin-belirlenmesi-pratik.html
true
5222154280906417409
UTF-8
Tüm Yayınlar Yüklendi Hiçbir Yayın Bulunamadı HEPSİNİ GÖRÜNTÜLE Devamını Oku Cevapla Cevaplamayı İptal Et Sil Yazan Ana Sayfa SAYFALAR YAYINLAR Hepsini Görüntüle BUNLARDA İLGİNİ ÇEKEBİLİR ETİKET ARŞİV ARAMA YAP TÜM YAYINLAR Aradığınıza Uygun Yayın Bulunamadı Ana Sayfaya Dön Pazar Pazartesi Salı Çarşamba Perşembe Cuma Cumartesi Paz Pzt Sal Çar Per Cum Cmt Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Oca Şub Mar Nis Mayıs Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yeni Yayınladı 1 dakika önce $$1$$ minutes ago 1 saat önce $$1$$ hours ago Dün $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago 5 Haftadan Daha Fazla Bir Süre Önce Takipçiler Takip Et BU ÖZEL İÇERİK KİLİTLİDİR ADIM 1: Bir sosyal medyada paylaş ADIM 2: Sosyal medya hesabında linki paylaş Tüm Kodları Kopyala Tüm Kodları Seç Tüm kodlar kopyalandı Kod veya yazı kopyalanamadı, lütfen [CTRL]+[C] (ya da CMD+C Mac ise) kopyalamak için basınız